Ukrayna’da Her Üç Çocuktan Biri Hala Yerinden Edilmiş Durumda
UNICEF, devam eden savaşın Ukrayna içinde yerinden edilen çocukları hala derinden etkilediği konusunda uyarıyor. Ülke genelindeki büyük şehirleri hedef alan saldırılar, çocukların yaşamlarını sürdürebilmeleri için gerekli olan temel hizmetleri ciddi şekilde zedeliyor.
CENEVRE/KİEV, 17 Şubat 2026 – Ukrayna’daki savaş beşinci yılına yaklaşırken, ülke genelindeki çocukların üçte birinden fazlası – 2.589.900 çocuk – yerinden edilmiş durumda. Bu toplamın içinde Ukrayna içinde yerinden edilmiş 791.000’den fazla çocuk ile ülke dışında mülteci olarak yaşayan yaklaşık 1.798.900 çocuk bulunuyor.
UNICEF Avrupa ve Orta Asya Bölge Direktörü Regina De Dominicis konuyla ilgili olarak şunları söyledi:
“Milyonlarca çocuk ve aile güvenlik arayışıyla evlerini terk etti; bu amansız savaşın dördüncü yılında her üç çocuktan biri hala yerinden edilmiş durumda. Ukrayna’daki çocuklar için güvenliğe ulaşmak giderek zorlaşıyor; sivil yerleşim alanlarına yönelik saldırılar ülke genelinde sürüyor. Bir bakıma savaş bu çocukların peşini bırakmıyor.”
Birçok çocuk evlerini birden fazla kez terk etmek zorunda kaldı. UNICEF’in yakın zamanda gerçekleştirdiği bir araştırma, yerinden edilen 15–19 yaş arası ergenlerin üçte birinin en az iki kez taşındığını gösteriyor. Ailelerin evlerini terk etmelerinin en yaygın nedeni ise güvenlik kaygıları olarak belirtiliyor.
Uzun menzilli saldırılar ve yoğun bombardımanlar dâhil olmak üzere, 24 Şubat 2022’den bu yana 3.200’den fazla çocuk hayatını kaybetti ya da yaralandı. Geçtiğimiz yıl çocuk kayıplarında 2024’e kıyasla yüzde 10 artış kaydedildi. Bu durum, Birleşmiş Milletler tarafından doğrulanan çocuk kayıplarının üst üste üçüncü yıl da artış gösterdiğini ortaya koyuyor.
Çocukların günlük yaşamda ihtiyaç duyduğu temel hizmetler son dört yılda ciddi hasar gördü. 1.700’den fazla okul ve eğitim tesisi zarar gördü ya da tamamen yıkıldı. Bunun sonucu olarak her üç çocuktan biri yüz yüze eğitime tam zamanlı erişemiyor.
Enerji altyapısına yönelik son saldırılar ise milyonlarca çocuğu ve aileyi sıfırın altındaki hava koşullarında zorlu yaşam şartlarıyla karşı karşıya bırakıyor. Pek çok aile günler boyunca ısınma, elektrik ve su olmadan yaşamını sürdürmek zorunda kalıyor. Bu durum özellikle bebekler ve küçük çocuklar için solunum yolu hastalıkları ve hipotermi riskini artırıyor. Öte yandan sağlık sistemi de ciddi baskı altında; yalnızca 2025 yılında yaklaşık 200 sağlık tesisi zarar gördü ya da kullanılamaz hale geldi.
Fiziksel risklerin yanı sıra, çocukların ruh sağlığı üzerindeki yük de giderek artıyor. Sürekli saldırı tehdidi altında yaşamak, uzun süreleri bodrumlarda geçirmek ve sosyal ilişkilerin sınırlanması özellikle ergenleri olumsuz etkiliyor. Yakın zamanda yapılan bir araştırma, 15–19 yaş arası her dört gençten birinin Ukrayna’da geleceğe dair umudunu kaybettiğini ortaya koydu. Bu tablo, çocukların ihtiyaç duyduğu güvenlik, istikrar ve temel hizmetlere yönelik yatırımların aciliyetini açıkça gösteriyor.
UNICEF, yerinden edilme ve devam eden şiddetten etkilenen çocuklara destek olmak amacıyla Ukrayna genelinde ve komşu ev sahibi ülkelerde çalışmalarını sürdürüyor. UNICEF; güvenli suya erişim, sağlık hizmetleri, beslenme, eğitim, çocuk koruma ile ruh sağlığı ve psikososyal destek alanlarında yardım sağlarken, saldırılarda zarar gören okullar, sağlık merkezleri ve su altyapısı gibi kritik sistemlerin onarılmasına da katkı sunuyor.
2025 yılında UNICEF, yerel makamlar ve iş ortaklarıyla birlikte 2,5 milyonu çocuk olmak üzere 7 milyon kişiye insani destek ulaştırdı. Ulusal ve yerel kurumlarla yürütülen iyileştirme programları sayesinde yaklaşık 9,8 milyon kişinin sosyal hizmetlere erişimi güçlendirildi.
De Dominicis sözlerini şöyle tamamladı:
“Uluslararası insancıl hukuk kapsamındaki yükümlülüklere uyulmalı ve çocuklar ile onların yaşamak için ihtiyaç duydukları sivil altyapıyı korumak için mümkün olan her türlü önlem alınmalıdır. Her çocuğun güven içinde büyüme hakkı vardır ve bu hak hiçbir istisna olmaksızın korunmalıdır.”

